12/02/2026

Mobiliteitsbeleid biedt kansen: dit laten praktijkvoorbeelden zien

Financiële prikkels om de fiets of het openbaar vervoer te gebruiken, zijn een belangrijke troef. Denk aan een fietsvergoeding, een fietsplan of een (gedeeltelijke) ov-vergoeding. Verschillende organisaties die dit toepassen zien dat medewerkers vaker de fiets pakken en minder met de auto reizen. Zo kan het uitbreiden van een fietsvergoeding leiden tot meer fietsdagen, en ov-vergoedingen tot fors minder auto’s op de weg: uit onderzoek van Zuid-Limburg Bereikbaar blijkt dat het vergoeden van een ov-chipkaart zorgt voor 30% minder autoritten op korte termijn en 22% minder autoritten op de lange termijn. Hoe gerichter de maatregel, bijvoorbeeld specifiek voor fietsgebruik, hoe groter het effect.

Ook maatregelen om de spits te vermijden blijken regelmatig effectief. Beloningen voor het mijden van de spits hebben de potentie om te zorgen voor aanzienlijk minder autoverkeer op drukke momenten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan stimulans om later te vertrekken, thuis te werken of een ander vervoermiddel te kiezen.

Een goed voorbeeld is slim roosteren op de universiteitscampus in Nijmegen, waar aangepaste starttijden leidden tot minder drukte in bussen en treinen. De reizigers spreiden zich nu beter over de ochtend, zonder dat dit ten koste gaat van bereikbaarheid. Bij de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) start het eerste lesuur nu om 09.00 uur en de studenten van de Radboud Universiteit starten om 08.30 uur, terwijl eerst iedereen op de campus om 08.45 uur de collegebanken inschoof. Deze spreiding zorgt ervoor dat er zowel in de bus als trein geen sprake meer is van overbezetting. In het drukste kwartier is het in de trein 22% rustiger en in de campusshuttlebus is de drukte 10% minder.

Parkeerbeleid blijkt een van de sterkste knoppen om aan te draaien. Organisaties die betaald parkeren invoeren of parkeertarieven variabel maken, zien het aantal auto’s op locatie vaak flink dalen. Zo nam het aantal parkerende werknemers bij het Maastricht Universitair Medisch Centrum met 40% af, toen het parkeertarief een vast en een variabel component kreeg: respectievelijk op basis van woon-werkafstand en op basis van weer en modaliteit. Tegelijkertijd neemt het gebruik van fiets en ov bij dit soort maatregelen toe. Bij grote zorg- en onderwijsinstellingen resulteert dit in sommige gevallen zelfs in situaties waarin nog maar een klein deel van de medewerkers met de auto naar het werk komt.

Wat al deze voorbeelden gemeen hebben: samenwerking met werkgevers is cruciaal. Initiatieven waarbij overheden en werkgevers samen optrekken, laten zien dat duizenden autoritten kunnen worden vermeden. Werkgeversmaatregelen hebben de mogelijkheid om niet alleen een tijdelijk effect te veroorzaken, maar ook te zorgen voor een structurele verandering in reisgedrag.

De praktijkvoorbeelden laten zien dat er volop kansen liggen om ook in Overijssel nog meer werk te maken van bewust en gezond reizen. Door fiets, ov, spitsmijden en parkeerbeleid slim te combineren en samen te werken met werkgevers kunnen we concrete stappen zetten richting minder files, minder uitstoot en prettigere woon-werkreizen. Overijssel Onderweg ondersteunt organisaties en werkgevers hierbij. Want één ding is duidelijk: mobiliteitsbeleid biedt echte kansen voor mens en milieu, vooral als je het samen doet.